RT @wees_eerlijk: De groep van #IchthusSierra is helemaal ingepakt. Vandaag vertrekken we van hoofdstad naar 't binnenland. Morgen aan t werk op het land!

Lees alle belevenissen van de Aidsambassadeurs tijdens hun reis in Zambia.  Bekijk ook het filmpje dat Johannes maakte tijdens de reis in Zambia. Filmpje >

= Inmiddels zijn de YA weer terug in Nederland! =

Dagverslag maandag 4 oktober
Ik schrijf dit verslag op weg naar de airport van Lilongwe, Malawi. Helaas was er ook de afgelopen dagen geen internet in Chipata.

De dag van vertrek is aangebroken. Het ontbijt is extra feestelijk, we krijgen gebakken ei. Om 8.00 uur nemen we afscheid van de medewerkers van GCPDO. We zingen enkele liederen en lezen met elkaar Jozua 1. De morning devotion wordt afgesloten met gebed. We gaan op de foto met de directeur en medewerkers van GCPDO. Er volgt een kort toespraak van Rev. Phiri. Namens de groep bedank ik iedereen hartelijk voor de goede zorgen, de vriendschap, gastvrijheid en de vele dingen die we hebben geleerd.

We pakken onze koffers en stappen in de de Toyata bus, richting Lilongwe, uitgezwaai d door Doris en Steven en het personeel van de lodge. In de bus bidden we samen met de chauffeur voor een veilige reis richting Nederland. We passeren de grens tussen Zambia en Malawi. Twee keer een formulier invullen, paspoorten laten zien en dan verder op weg naar Linlongwe. Dan naar Addis Abeba, Brussel en Rotterdam…

Het wordt een beetje stil in de bus, er worden wat puzzels gemaakt, er wordt gestudeerd (!) en geslapen…

Dagverslag zondag 3 oktober
Vandaag is het al weer onze laatste volledige dag in Zambia. Om 7.00 uur staat er weer een heerlijk ontbijt voor ons klaar. Om 8.00 brengt de ‘driver’ ons naar de kerk, dezelfde kerk als vorige week zondag. Collega Maarten van den Dool vergezelt ons.

We worden opnieuw zeer hartelijk ontvangen en naar onze plaatsen vóór in de kerk gebracht.
De predikant staat eerst kort stil bij een aantal verzen over psalm 103. Daarna brengen diverse koren een aantal liederen ten gehore. Ook wij worden uitgenodigd om een lied ten gehore te brengen.

We zingen met elkaar voor in de kerk ‘Zoekt eerst het Koningrijk van God’, in canon(!). Ons gezang wordt met enthousiasme ontvangen. De predikant vervolgt de dienst door te preken over de geschiedenis van David en Goliath en wat deze geschiedenis ons te zeggen heeft.
Zoals al was aangekondigd, krijgen wij daarna de gelegenheid kort iets te vertellen over onze campagne. Johannes geeft een korte uitleg over ‘Act Postive’ en vraagt de kerkgangers bij handopsteken onze campagne te steunen. Niet iedereen begrijpt helemaal de bedoeling, maar velen steken hun hand op. Na de kerkdienst tekenen nog veel mensen persoonlijk de petitie.
Na de inzameling van gaven wordt de dienst besloten. Onder prachtig Afrikaans gezang verlaten we de kerk.

Terug bij het gasthuis schrijven we een persoonlijk dankwoord, gericht aan de mensen van GCPDO, op een kaart. Na de lunch staat de ‘driver’ ons al weer op te wachten om ons opnieuw naar de kerk te brengen. Hij heeft ons vrijwel de hele week overal naar toegebracht. Als dank overhandigen we hem een presentje die hij, duidelijk aangedaan, in ontvangst neemt.

Bij de kerk aangekomen hebben zich als diverse jongeren gemeld. Op het programma staat een ontmoeting met de jongeren van deze gemeente over hiv/aids. Na een korte voorstelronde en gebed, worden we uitgenodigd om in een kring te gaan staan, tussen deze jongeren in. Zij brengen een aantal prachtige liederen ten gehore, ‘begeleidt’ door handgeklap en ritmische bewegingen. Geweldig om dit zo intens met elkaar te beleven.

De jongeren worden vervolgens in zes groepen verdeeld. Elke ambassadeur gaat in gesprek/discussie met een groep van ongeveer 20 jongeren over hiv/aids. Opvallend hoe open de jongeren zijn. Naast de jongeren nemen ook enkele leden van een aids comité deel aan de gesprekken. Er wordt afgesloten met korte presentaties per groep. Vele zaken worden genoemd en benoemd, zoals een oproep tot een totale gedragverandering onder zowel christelijke als niet christelijke jongeren in Zambia, de relatie tussen armoede en hiv/aids, de grote verschillen tussen het platteland en de stad, de rol van de NGO’s.

Maar ook persoonlijke zaken zoals: hoe ga je met je partner om, wat doe als je er achter komt dat je partner hiv besmet is, hoe sta je tegenover condoomgebruik, is het moeilijk om ‘abstain’ in praktijk te brengen etc. De tijd vliegt voorbij en er is duidelijk sprake van interactie. Na een aantal korte dankwoorden sluiten we met elkaar deze uiterst boeiende middag af met gebed.

Terug in ons gasthuis laten de ambassadeurs weten deze bijeenkomst als zeer waardevol te hebben ervaren. Er is nog veel completer beeld ontstaan de situatie rond hiv/aids in Zambia.
We zingen met elkaar enkele liederen. Daarna staat er al weer een heerlijke maaltijd, rijst met kip, op ons te wachten. We bedanken de mensen van ons gasthuis die zo goed voor ons gezorgd hebben en geven hen enkele cadeautjes.

Ja, en dan beseffen we dat de laatste avond in Zambia is aangebroken. Bij een kampvuur van houtskool en onder het roosteren van ‘marshmallows’ evalueren we de afgelopen periode. Iedereen is het er over eens dat we een geweldig, mooie en leerzame periode hebben gehad in een uitstekende sfeer. We kennen elkaar inmiddels zo goed , dat er een vervolg wordt gegeven aan het vertellen van persoonlijke (levens)verhalen. Ik sluit af met een korte Bijbelstudie over Openbaringen 21. Dan is het tijd om te gaan slapen. Er wacht ons nog een lange reis naar Nederland... Met een ‘heimwee gevoel’ wensen we elkaar een goede nacht.


Dagverslag zaterdag 2 oktober
Na een goede nachtrust genieten we tijdens het ontbijt van een schitterende zonsopgang. Tijdens het ontbijt heeft de chauffeur nog een band verwisseld, omdat er een lek bleek te zijn. Rond half zeven in de ochtend zijn we weer in het wildpark. Na enkele kilometers gereden te hebben, en al weer heel wat dieren gezien te hebben, besluiten we dat het tijd wordt om het park eens vanaf het dak gade te slaan. Zo gezegd, zo gedaan!

De mannen mogen eerst, en we stappen snel uit om op het dak te klimmen en het ons geriefelijk te maken bovenop de bepakking die al was opgeladen. Vanaf daar hebben we een nog intensere ervaring van de schitterende natuur om ons hen. Het geluid van de motor lijkt verder weg en de geluiden en geuren van het park komen nog sterker op ons af. Af en toe knijpen we elkaar in de arm om te blijven beseffen dat we er echt zijn en dat het niet een van onze mooiste dromen ooit is. Met enige tegenzin geven we even later onze plaatsen af aan de dames.

Iets voor negen uur verlaten we het park weer en beginnen aan de terugweg naar Chipata over de grotendeels onverharde en hobbelige wegen, een reis van ongeveer drie uur. Onderweg wil de chauffeur de band die hij er die ochtend af heeft gehaald laten oppompen. We rijden een klein dorpje in, en even later zijn vijf mensen in de weer om met een fietspomp, die eerst nog gerepareerd moet worden, onze band weer op te pompen. Na ongeveer een kwartier is de klus geklaard, en als we betaald hebben (omgerekend ruim € 3), mist de chauffeur een stuk gereedschap. Als hij teruggaat naar de mensen die onze band hebben opgepompt, blijkt dat een van hen de sleutel onder zijn kleding heeft gestoken. Gelukkig geeft hij hem vrij snel terug, maar de chauffeur is goed kwaad om het voorval. Hij voelt zich bedrogen door zijn eigen landgenoten.

De rest van de rit brengen we door met het zingen van liedjes en delen van allerlei grappige en semi-serieuze levenservaringen. Zo kunnen we na een week vol van indrukken en emotionele gesprekken weer ontspannen en alles laten bezinken. Vijf keer passeren we de bosjes blader-takken op de weg. Eenmaal stuiten we op een begrafenisstoet. Life goes on… Vrij snel na aankomst in Chipata is het tijd om Ellen, Jolanda en Michelle uit te zwaaien, die op weg gaan naar Lusaka, de hoofdstad van Zambia. Zij gaan op bezoek bij een andere partnerorganisatie van Woord en Daad.

Na de lunch gaat de rest van de groep winkelen om wat presentjes te kopen voor onze begeleiders van GCPDO en medewerkers van het gasthuis , terwijl ik een kort bezoek breng aan de studio van een radiostation. De producer heeft helaas weinig tijd en na een rondleiding door de studio moet ik alweer afscheid van hem nemen, zonder dat ik heel veel te weten ben gekomen. Maar het was een leuke ervaring.

Aan het einde van de middag houden we een vergadering voor Act Positive, waar we de activiteiten voor de komende weken en maanden doornemen. Na de maaltijd en Bijbelstudie zoekt iedereen, vermoeid van het vele reizen en de vele indrukken bijtijds zijn/haar bed op.


Dagverslag vrijdag 1 oktober
Na een tijd van hard werken volgen er nu wat rustiger dagen . Een welkome afwisseling, gezien we allemaal, zowel fysiek als mentaal, heel wat te ‘verduren’ hebben gehad. Tijd om in een wat ontspannen setting met elkaar te kunnen spreken over alle ervaringen en gesprekken. En nu we dan toch in Afrika zijn, waar kunnen we dat dan beter doen dan in een wildpark. Jawel, wij aidsactivisten gaan op safari!

En zo pakken we op vrijdagochtend alweer onze tassen in en vertrekken we rond half twee richting het wildpark. Ook onderweg is er weer genoeg te zien. De langs de weg liggende dorpjes, spelende kinderen, vrouwen die allerlei goederen op hun hoofd torsen, mannen die per fiets brandhout, koopwaar en zelfs geiten vervoeren. Geuren van brandend hout en exotische vruchten waaien door de open ramen naar binnen. Soms ook zijn er bepaalde tekens die je moet kennen als je echt ziet wat er gebeurd. De chauffeur wijst ons op een tweetal bladertakken enkele meters van elkaar. “Als je dat ziet, is hier in de buurt ergens een begrafenis” zo legt hij uit. Op de heenweg passeren we zo drie begrafenissen.

Rond kwart voor vier bereiken we de lodge waar we de nacht zullen doorbrengen. Direct bij aankomst begint ons safariavontuur al. De lodges zijn namelijk niet afgeschermd en alle dieren kunnen zo het terrein oplopen. Als we met de auto het terrein oprijden valt het ons al op dat er veel olifanten in de buurt zijn. Maar als we net onze spullen hebben uitgeladen en bij de auto nog wat staan te overleggen, komt een kudde van zo’n vijf olifanten met verrassende snelheid dichterbij. De eigenaard van de lodge raakt een beetje in paniek en jaagt ons allemaal terug de auto in. Over elkaar heen buitelend rollen we de auto weer in. Het valt gelukkig mee en de olifanten druipen weer af. Wij hebben in ieder geval een spannende start van onze safari.

Rond half vijf rijden we met onze eigen auto het park in. Het park is overweldigend mooi. Aan de linkerzijde een uitgestrekte vlakte van geel gras, dorre struiken en weelderige bomen. Zebra’s, olifanten en elanden wandelen loom door de oranjerode gloed van de naderende zonsondergang. Aan de rechterzijde kronkelt een rivier, die de thuisbasis vormt van een groot aantal nijlpaarden en vele kleurrijke vogels. Al vrij snel hebben we zo’n beetje het hoofddoel van en gemiddelde safari bereikt: een leeuw. Daaromheen, helaas, vijf andere auto’s vol fotograferende toeristen. Maar toch een hele belevenis! De avond vliegt voorbij en voor we het weten verlaten we om half acht, in het donker het park.

Na het avondeten nemen we uitgebreid de tijd om de afgelopen dagen te evalueren en vervolgens sluiten we de dag af met een korte Bijbelstudie, waarbij we nadenken over hoe we omgaan met Gods leiding in dit leven. Kunnen we onze keuzes verantwoorden? En hoe benaderen we God bij het zien van zoveel armoede, leed en onrechtvaardigheid? Zijn we kritisch, of kunnen we vertrouwen?


Dagverslag donderdag 30 september

Lang nadat de twee Act Positivekrijgers al weer! vroeg uit de veren waren gegaan om de afwas te doen, stonden ook de anderen op. De twee hadden inmiddels diverse huwelijksaanzoeken af moeten wijzen. Dit om de vrede met Annemarie te bewaren.

Na een ontbijt met witbrood, jam en pindakaas vertrokken we allemaal met de Landrover naar een ander dorp. Bij drie dorpen waar we langskwamen stapten steeds twee aids ambassadeurs met een tolk uit. Iedere groep had dus zijn eigen ervaringen. Het bleek erg lastig om met de mensen te praten. Als alle ‘soorten’ (mannen, vrouwen, jeugd, leiders, aidspatiënten, weduwen etc.) erbij zitten blijkt er geen veiligheid in de groep, ook verlegenheid.

Elke groep was in een ander dorp en maakte andere dingen mee. Onze groep kwam in een klein, en toch wel bijzonder dorp. Dit dorp ( wat hutjes bij elkaar) stond onder leiding van één man, vader van tien kinderen. De vader regelde alles en had ook duidelijk invloed op de visie en mening van de dorpbewoners. Ook over aids had hij een uitgesproken mening. Elke man mocht in het dorp maar één vrouw hebben , een unicum voor de omgeving.

De kinderen mochten pas trouwen als ze achttien waren. Maar één dochter(18) leefde bij haar opa in Chipata zodat ze naar school kon. Daar werd ze zwanger van een andere jongen die ze van school kende. Ze wilde hier echter weinig over kwijt, zodat we de reden niet te horen kregen. Omdat ze in verwachting was keerde ze terug naar het kleine dorp van haar vader. Of de vader boos was geweest op haar kregen we niet te weten. De vader was in ieder geval wel boos op de jongen die het kind van haar niet wilde erkennen. Op het gebied van landbouw was het dorp goed ontwikkeld.

Het blijkt lastig te zijn, ook wel logisch al je zo kort tijd hebt, om achter de echte waarheid te komen. Eigenlijk zou je veel meer willen weten en begrijpen maar de tijd is te kort. Het feit dat veel meisjes op jonge leeftijd zwanger raken heeft met de cultuur te maken. Ook is er veel onwetendheid. Als een jongen een meisje veroverd, soms zelf weg pakt en zwanger maakt wordt dat juist positief gewaardeerd. Dan ben je een held, een stoere man!

We zijn er wel achter gekomen dat het vanuit ons denken makkelijk oordelen is, alles blijkt toch wel heel ingewikkeld hier en veel is met cultuur verweven en die verander je niet zo snel. Hier praten we veel met elkaar over. We bedenken hoe je zaken zou kunnen veranderen, tegelijk beseffen we dat het probleem aanpakken met zoveel factoren te maken heeft. Ingewikkeld dus! Hoe langer we hier zijn hoe ingewikkelder het is geworden.

Ondertussen was Herman in het dorp achtergebleven om met de volwassen mannen van het dorp over hiv/aids te praten. Mannen onder elkaar ,zeg maar. Na wat aarzeling in het begin ontstond een levendig gesprek. Zoals we al eerder hadden ervaren, waren de antwoorden soms tegenstrijdig. Op de vraag om ze allen maar één vrouw hadden, werd bevestigend geantwoord. Later in het gesprek werd toch over meerdere vrouwen gesproken. Herman vroeg of en hoe zij hun kinderen voorlichting gaven over aids. Het antwoord was bevestigend, maar verder dan ‘abstain’ ging het antwoord niet.

Vragen over ‘be faithfull’ werden ontwijkend beantwoord. De vragen over using a condom leverde wat zenuwachtig gelag op. Maar opeens stond een oudere man op en hij haalde tien condooms uit zijn broekzak en gaf de hele groep met zijn hand een demonstratie voor gebruik. Gelach alom. De antwoorden bleven vaag en tegenstrijdig. De indruk bestaat dat ze ziekte aids graag willen voorkomen, maar dan wel zonder aanpassing van cultureel bepaald gedrag. Ze stelden een tegenvraag. Hoe kan het dan jongeren in Nederland sexueel contact met elkaar hebben, maar dat de vrouwen toch niet zwanger raakten. Herman verteld over de voorbehoedsmiddelen zoals de pil.

Of hij niet voor een doos pillen kon zorgen. Dat er in de klinieken aan family planning wordt gedaan door vrouwen na hun zwangerschap een tijdje ‘de pil’ te geven, is absoluut geheim voor deze mannen. Wat begrijpen we maar weinig, deze cultuur is zo heel anders. En toch boeit deze cultuur omdat het ook zoveel mooie kanten heeft. Het zorgen voor elkaar, naaste liefde, gastvrijheid en opgewektheid. Vooral moed en levenskracht ondanks..!

Terug gekomen in ons dorp konden we nog even wat dingen ondernemen met de andere jongeren. De één met voetbal, de ander met een soort van handbal, nog weer anderen zijn rustig gaan zitten en praten. Omdat de jongeren zo slecht Engels spreken, bleek sport een beter communicatiemiddel. We genoten met elkaar.

Om vier uur vertrokken we uit het dorp, nadat we officieel afscheid hadden genomen van het dorp. Heel het dorp was uitgelopen. Na een pittige reis kwamen we weer bij onze lodge aan. Helaas waren enkele van ons misselijk , die werden goed opgevangen. Dokter Pieter en zuster Ellen deden hun werk als echte professionals. De stroom was uitgevallen in Chipata, hierdoor was het even moeilijk onze weg te vinden in het donker. De vuurkolven werden naar buiten gebracht, zo kun je ook patat bakken. We hielpen met bakken. Zittend in de buitenlucht deelde we onze belevenissen. We hebben een fijne groep waarin ruimte en openheid is om met elkaar te delen en van elkaar te leren.

Als laatste hebben we samen de dag besloten met een Bijbelstudie. Deze ging over Romeinen 13 vanaf vers 8. Het ging over de naasteliefde en het praktische navolgen van Christus. Daar kunnen we nog veel aan verbeteren. Ook kunnen we hierin veel van de afrikanen leren.

De meesten van ons konden nog wel wat slaap gebruiken, dus ging de één na de ander onder zeil vol met indrukken va de afgelopen dag(en).

Dagverslag woensdag 29 september

Vandaag is het dag 2 in het dorp. Het slapen in een hutje was een hele ervaring. Letterlijk tussen de mensen slapen in een Afrikaans dorpje. Behalve dat het koud was, sliep iedereen alsof ze in hun eigen bed lagen.

Om half 6 ’s ochtends werden Henric en Leonard gewekt. Ellen had hen aangemeld voor de afwas van afgelopen avond. Vol passie werd de afwas gedaan en de vrouwen in het dorp waren erg enthousiast. Ze hadden nog nooit een man zien afwassen, want dat doen normaal de vrouwen. De jongens stegen meteen in positie op de plaatselijke huwelijksmarkt.

De vrouwen konden heerlijk uitslapen tot 7 uur. Wat een luie vrouwen - volgens Afrikaanse graadmeter. De douche was al klaar gemaakt voor gebruik. Dat wil zeggen: er stond een teil met warm water klaar. Vervolgens werd deze in een rieten afscherming gezet, waar je onder de naakte hemel staat te douchen. Zeer verkwikkend kan ik vertellen; ik kan het iedereen aanraden.

Na de douche kwamen de mannen van het dorp met een cadeau: een kip. Een levende. Ze wilden ons hiermee welkom heetten. Maar, wat moet je met een levende kip? Slachten natuurlijk! De kip had het snel door. Zo snel als ze kon vluchtte ze weg, maar het was slechts uitstel van executie. In bijzijn van iedereen werd de kip stevig beetgepakt en werd vervolgens de nek statig doorgesneden. Als we weer thuiskomen zal iedereen een kip slachten voor eigen familie.

In de loop van de ochtend vertrokken we richting de lokale school. We bezochten de hoogste klas van deze basisschool. De leeftijd van ‘de kinderen’ varieerde van 14 tot en met 19 jaar. Ze waren bezig met optellen en aftrekken. Dit was best wel schokkend om te zien, aangezien wij dit al leren in groep 4. Dit lage opleidingsniveau is mede te wijten aan de opleiding van de onderwijzers.

Schrijnend was dat van de 4 onderwijzers er 3 vrijwilligers waren. Zij hadden zelf nooit hoger onderwijs ontvangen. Ontroerend was hun passie. Door dit lage niveau is de kans dat leerlingen toegelaten worden tot het voorgezet onderwijs heel klein. Velen van hen halen het eindexamen niet en kunnen dus nooit hun dromen waarmaken. Vooral meisjes haken voortijdig af omdat ze zwanger raken en vervolgens in de cultuur worden uitgehuwelijkt.

Na het bezoek aan de school stond er een presentatie over kookgroepen op het programma. Verschillende vrouwen lieten ons zien hoe ze lokaal voedsel bereidden. Ze leerden elkaar gezond en energiek voedsel te bereiden, met name voor de aidspatiënten. Wij kregen de gelegenheid verschillende dingen te proeven en het was lekker en gezond voedsel.

Meteen na de presentatie werd de groep verdeeld in kleinere groepjes. Elk groepje ging naar een verschillend dorp om daar te praten over de lokale situatie met betrekking tot hiv/aids. Met de groepjes gingen een aantal mensen mee, die met elkaar een ‘supportgroep’ vormden. Deze mensen bezoeken hiv/aids patiënten, home based care. Het is goed om te zien dat de mensen hier zich ook onderling inzetten in de strijd tegen deze ziekte, al is er nog veel te winnen.

Verder viel het op dat, doordat we in kleine groepen met de mensen spraken, zij zich meer open opstelden en er dus meer onderwerpen en vragen aan bod kwamen. Er is gepraat met verschillende hiv/aids patiënten en elk verhaal greep ons heel erg aan. Zoals bijvoorbeeld het verhaal van een vrouw, we schatte haar hooguit begin 20, moeder van zes kinderen.

Een tijdje geleden werd ze, tijdens een zwangerschap, erg ziek. In de kliniek onderging ze een aids test. Deze bleek positief te zijn. Inmiddels overleed haar man. Door de medicijnen voelde ze zich nu goed. Een groot deel van de familie zat bij het gesprek en zij lieten duidelijk weten dat ze de vrouw, ook al had ze hiv/aids volledig bleven accepteren. In de gesprekken werden ook ons vragen voorgelegd over de situatie bij ons in Nederland.

Wij vertelden iets over onze campagne. Verschillende mensen, waaronder diverse aidspatiënten tekenden graag de petitie!. Sommige met een duimafdruk. Vanuit onze Nederlandse cultuur kunnen wij ons niet inbeelden in wat voor moeilijke situatie deze mensen leven. Door deze verhalen staat het onderwerp hiv/aids nog dichter bij ons.

Het viel ons op hoe positief deze mensen, ondanks hun situatie, in het leven staan en vertrouwen op God. In Nederland kijkt men vaak naar wat men niet heeft, maar hier kijkt men naar alle kleine dingen die ze wel hebben. Hier kunnen wij nog veel van leren.

’s Avonds was het tijd voor wat ontspanning. De mensen hier zijn dol op voetbal en dus kwam er een wedstrijdje Zambia-Nederland. De sfeer was heel goed en er werd op een sportieve manier gespeeld. Na de wedstrijd was het tijd voor het avondeten. Rijst met kip. En hier mag je lekker met je handen eten!

Na het eten was het tijd voor de evaluatie en de Bijbelstudie. Henric deed Bijbelstudie over Ezechiël 34. Het ging erover dat God Herder is, ook als aardse herders falen.

Na het avondeten keken we toe hoe een varken werd gevild, dat wij tot grote blijdschap van de bevolking hen hadden geschonken. Erg interessant om te zien. Toch ben ik blij dat ik dit niet iedere avond moet doen… Dit is niks voor vrouwen. Moe en vol indrukken die ons nog lang zullen bijblijven gingen we naar bed, als vanzelf weer in de hutjes.
Dagverslag dinsdag 28 september
Mull Bwansji? - Hoe gaat het met jullie? - Zoals jullie zien zijn we al helemaal geïntegreerd in het Afrikaanse leven. Het wordt dan ook hoog tijd onze ervaringen van afgelopen dagen met jullie te delen. De verslagen zullen jullie hopelijk een goede impressie geven van de bijzondere gebeurtenissen in en rond 'the village'.

Na een vroeg en stevig ochtendontbijt zijn we startklaar voor de trip naar het dorp. Onze tassen worden op het dak van de Landrover van GCPDO geladen: de tocht kan gaan beginnen. Onze gedachten weten dat het een bijzondere dag gaat worden, want we zullen gaan leven in een echt Afrikaans dorp.

Tijdens de reis zit de sfeer er goed in. Ik zit voorin tussen mevrouw Phiri en de 'driver'. Ze vertelt me over haar werk bij GCPDO en haar motivatie hiervoor. Mevrouw Phiri is onze lieve reisleidster tijdens de dagen in het dorp. Ze voelt zich zo verantwoordelijk dat ze zelfs de halve nacht heeft wakker gelegen. Plotseling wordt er hard geroepen: stop, stop! We kijken achterom en zien dat de tas van Leonhard in de verte op de weg ligt. Na enig han - en spanwerk rondom de bagage kunnen we onze reis weer vervolgen in de hoop dat ook de tas van Leonhard het dit keer zal overleven.

Bij het ziekenhuis in de buurt van het dorp aangekomen staan we gelijk oog in oog met de realiteit. De rand voor de kliniek is gevuld met wachtende vrouwen, omringd met hun baby's en kinderen. Ze staren naar ons vol verwachting. Handen worden geschud en we worden binnen gelaten. De Afrikaanse vrouwen maken plaats voor ons alsof we van hoge afkomst komen. Typisch een gebaar van de Afrikaanse cultuur.

Vandaag is het de dag waarop de moeders hun anticonceptie komen halen, dus zijn er heel veel vrouwen. Vrouwen gebruiken dit als middel om twee jaar tussen elk kind te hebben, niet om zo min mogelijk kinderen te krijgen want dat is juist gewild in de Afrikaande context.

Maar het is ook de dag waarop aids patiënten hun ART s (aids remmers) komen afhalen. Velen hebben uren gelopen en wachten geduldig. Het is bijna niet te geloven dat zoveel mensen besmet zijn vooral omdat je het aan de buitenkant niet altijd ziet. En toch is het waarheid. Deze mensen zijn besmet, hun enige hoop is nog de aidsremmers die slechts hun levensduur verlengt maar van aids kun je niet genezen. Om aidsremmers te krijgen moet je bloed regelmatig getest worden. Dat gebeurt in het regeringsziekenhuis in Chipata. Nu zien we het belang van de aanschaf van een CD4 count machine waarmee het bloed getest kan worden.

Een man (zelf besmet) verteld ons hoe hij zelf moeite heeft gedaan om de aidsremmers naar de dorpen te krijgen. Hij voerde campagne, ging met zijn fiets (een dag fietsen) naar het regeringsziekenhuis. En zie vandaag zagen wij het mooie resultaat. Trots verteld hij zijn geslaagde poging. Ongelofelijk wat een moed en doorzettingsvermogen terwijl hij zelf ook ziek is.

In de kliniek hebben we een gesprek met de 'supportgroep'. Zij zetten zich in om hiv/aids in de regio te bestrijden. We mogen hen vele vragen stellen en zijn erg onder de indruk van hun motivatie. De manier waarop ze de mensen informeren over hiv/aids en het leven draaglijker maken voor hen die geïnfecteerd zijn, is boven verwachting.

Na het gesprek showen we hen de 'Act Positive poster' voor het verzamelen van de handtekeningen. Zonder twijfel en vol enthousiasme worden de handtekeningen gezet. Een fotomoment is dit zeker waard. Ook zien we een verandering in de houding van de Afrikaanse vrouwen tegenover ons. Ze lijken het steeds interessanter te vinden en proberen de verlegenheid te verbergen.

Een praatje wordt hier en daar aangeknoopt, waarmee het ijs wordt gesmolten. Ondertussen worden we rondgeleid door het ziekenhuis en zien dat het personeel hun uiterste best doen de zieke mensen te helpen. Na vele enthousiaste begroetingen is het tijd om de kliniek te verlaten en onze weg te vervolgen naar het dorp.

Al hobbelend en na verkeerd te zijn gereden, komen we dan aan bij ons doel: de 'village'. We kunnen het nog niet beseffen, maar we zijn echt in Afrika: hutjes met strodaken, lachende kinderen waarvan velen met dikke buikjes, hardwerkende vrouwen en vooral veel vriendelijke mensen. Een aantal niet verlegen kinderen komen ook gelijk naar de auto gerend. Ze zijn zo lief en onze harten zijn meteen verkocht. Twee hutten zijn voor ons gereserveerd om in te slapen: één voor de vrouwen en één voor de mannen.

Na een maaltijd hebben we een welkomstceremonie met 'the chief' (leider) en de rest van het dorp. Ze vragen ons vele dingen en we besluiten, om rust te creëren, in twee groepen te praten. Namelijk, mannen met mannen en vrouwen met vrouwen. Helena en ik zitten bij de vrouwen. De communicatie loopt af en toe wat stroef, want velen kunnen geen Engels. Maar de houding van de vrouwen laat ons zien dat ze blij zijn en het fijn vinden dat we er zijn. De mannen praten meer en kunnen ook Engels. De onderwerpen zijn ook beduidend anders. Mannen en vrouwen praat.

Verder de middag staat er een bezoek aan de 'chief' van de regio op het programma. Daar aangekomen, worden we verzocht rustig te zijn en ons, zoals altijd, netjes te gedragen. We zitten op de grond naast de deur en krijgen de volgende instructies: staan wanneer de leider komt, daarop volgend zitten op de hurken, met eerst 6 keer handklappen en daarna 3 keer klappen. Een nederige houding dus. Toch wel gespannen kijken we naar de deur. Tussendoor doet de kip, die we als cadeau hebben meegenomen, ons schrikken door plotseling hard te gaan 'tokken'.

De spanning wordt verbroken door het opengaan van de deur. Een man, gevolgd door een netjes geklede, maar vriendelijk uitziende vrouw, komen tevoorschijn. We wachten of er een grote, strenge meneer aankomt, maar tot onze verbazing wordt de deur gesloten. De vrouw blijkt de grote leider te zijn. De leider van ons dorp en omliggende dorpen.

Ellen wordt naar voren geroepenen gaat vooraan op de mat zitten. Nederig vertelt ze waarom we in Zambia zijn en het gesprek verloopt daarna goed. De chief raakt geïnteresseerd en Ellen raakt met haar in gesprek. Het is goed gegaan. Dat blijkt uit de grote zak maïs die wij weer cadeau krijgen en op het dak van de auto mee terug nemen.

We gaan weer terug naar het dorp. Daar worden we weer warm verwelkomd door de vele kinderen. Het maken van foto's is voor hen erg bijzonder. Vooral als ze de foto daarna terug mogen zien, ontstaat een luidruchtig gesprek en gelach. Na het spelen met de kinderen, krijgen we een overheerlijke maaltijd geserveerd: nsima ( lokale eten n.l. mais), rijst met kip en groenten.

Het is donker en we zitten buiten onder een mooie sterrenhemel. We genieten met volle teugen en zijn hen zeer dankbaar. De avond verloopt verder geheel in Afrikaanse stijl. We maken namelijk kennis met hun dans. Kleine kinderen wordt al vroeg geleerd te dansen en ook wij krijgen de beurt deze dans te leren.

Deze bijzondere dag wordt afgesloten met een Bijbelstudie uit Jacobus 1: 1 t/m 17, voorbereid door Thirza. Het gaat over het maken van beslissingen in ons leven en het omgaan met verleidingen die we tegenkomen. Na een mooi gesprek danken we God voor deze dag en maken ons klaar voor onze eerste nacht in het dorp. We blazen onze slaapmatjes op, hangen muskieten netten op, gaan naar de lokale wc. Omringd door Afrikaanse geluiden vallen we allen in slaap…

Met een Zambiaanse groet van ons allemaal!

Dagverslag maandag 27 september
De tweede echte dag in Zambia. De ochtend zijn we begonnen op het kantoor van partnerorganisatie GCPDO met een Bijbelstudie en gebed. Een van de pastores hield een meditatie bij een gedeelte Lukas. Het ging daarbij om de taak die ieder persoonlijk in zijn leven heeft.

Hierna gaven we een korte presentatie over Act Positive aan deze mensen. Ze waren erg geïnteresseerd in ons werk en onze motivatie daarvoor. GCPDO ging ook de kritische vragen niet uit de weg. In aansluiting hierop gaven een aantal leden van GCPDO een korte impressie van hun werk en werkwijze. Daarbij vertelden de staf van GCPDO ook over de huidige situatie in Zambia met betrekking tot Aids. Afsluitend dronken we gezamenlijk een kopje thee en maakten we nog wat nader kennis met elkaar.

Het liep al tegen de middag toen we naar het Kapata-ziekenhuis vertrokken in Chipata. Daar aangekomen werden we welkom geheten door een aardige zuster. Aangrijpend is het om te zien hoeveel mensen er zelfs buiten zitten te wachten om geholpen te worden. Terwijl we over de afdelingen werden rondgeleid, werd het steeds meer duidelijk hoe dat komt. De enige dokter was niet aanwezig en bleek ook bij navraag niet gemotiveerd te zijn om patiënten te behandelen.

Slechts één getrainde laborant was aanwezig om alle mensen te helpen en bijvoorbeeld bloedonderzoeken uit te voeren en te testen op aids. Het weinige personeel dat er was, deed het werk wel met heel veel passie vanuit christelijke overtuiging. De overheid laat het in deze ook afweten en garandeert geen kwaliteit en professionaliteit. Eigenlijk draaide het ziekenhuis op de goodwill van het personeel. Dat is ronduit schokkend als je het met de ziekenhuizen in Nederland vergelijkt.

Na het ziekenhuisbezoek zijn we bij een testkliniek geweest – ook in Chipata. Hier worden de aids-testen uitgevoerd onder de bevolking. In het kader Act Positive deden wij ook een test, om ervaren hoe dat is. Eerst kreeg je een gesprek over je leefgedrag en de consequenties van de uitslag. En het vreemde is dat, hoewel je zeker weet dat je geen aids hebt, je toch spanning voelt als de uitslag bekend wordt. Het moet nog veel beklemmender zijn als je niet zeker weet dat je negatief bent. Als je bijvoorbeeld op wat voor manier dan ook in aanraking bent gekomen met bloed van anderen. Iedereen vond de test wel op een bepaalde manier spannend, en zeker leerzaam.

Om al deze dingen te laten bezinken hebben we aan het einde van de dag een winkelstraat bezocht om te zien hoe de handel en het sociale leven in de stad eruit ziet. Het viel op dat de winkels gewoon langs een drukke weg staan waar dus continu verkeer rijdt. We konden er stof kopen voor traditionele Zambiaanse kleding. Die stof hebben we daarna naar de werkplaats van de kleermakers gebracht zodat die er een Zambiaans kledingstuk van kunnen maken voor de heren. De dames lopen vanaf het eerst moment al in een prachtige Zambiaanse omslagrok.

Na een maaltijd en een Bijbelstudie, die ging over het wel of niet hebben van vooroordelen , praatten we nog wat na over de belevenissen van de dag. Tenslotte werd het wel tijd om ter sponde te gaan. Dan blijkt wel dat een aantal kamers bezoek heeft van een aantal kakker-lakken. Nadat die vakkundig worden verwijderd door twee dappere Act Positive krijgers, kon een ieder gaan slapen.

Dagverslag zondag 26 september
Na een goed stevig ontbijt met o.a. friet en witte bonen in tomatensaus, maakten wij ons op voor de kerk. Aangekomen bij de kerk werden we opgewacht door een diaken. We kregen een mooie bank toegewezen voor in de kerk. Na een paar mooie liederen gezongen te hebben en een lied wat we zelfs herkende, begon de dominee zijn preek.

De tekstwoorden voor de preek konden we opgetekend vinden in Hebreeën 12: 1-3. Het thema van de preek was: “Fixing your eyes on Jesus”. De preek ging vooral over de volharding in het navolgen van Jezus. Aan het eind van de preek kregen we nog een warm onthaal van de dominee. Na een fijne dienst beleefd te hebben keerden we weer terug naar het gasthuis.

Aangekomen bij ons gasthuis hebben we tijdens het genot van een drankje nagepraat over de preek. Omdat iedereen nog wel wat rust na de zware reis van gisteren kon gebruiken, trok iedereen zich nog even op zijn kamer terug. Om 16:00 hadden we een Bijbelstudie en gesprek met dominee Phiri, de directeur van GCPDO. De Bijbelstudie ging over Mattheüs 25. Het zorgen voor elkaar en alle zieken stond in deze Bijbelstudie centraal, hetgeen prima aansluit op onze reis. Na de Bijbelstudie konden we dominee Phiri vragen stellen die vooral gericht waren op de kerk en haar zorg met betrekking tot aids. Zo kregen we een beter beeld van de kerkelijke activiteiten om aids tegen te gaan en hoe de kerk aankijkt tegen de bestrijding van aids.

Na een fijn gesprek namen we afscheid en stond het avondeten alweer voor ons klaar. Tijdens het eten keken we terug op het gesprek met dominee Phiri, en dan met name de ‘waarom’ vraag. In Zambia wordt dit nog anders beleefd dan in Europa. De ‘waarom’ vraag is voor de christenen hier minder relevant . De nadruk ligt vooral op soevereiniteit van God.
Terugblikkend op een goede dag ging een ieder slapen vol van de indrukken van de afgelopen dag.

Dagverslag 25 september
Rondlopend op het vliegveld maken we voor het eerst kennis met het Afrikaanse continent. De diversiteit is groot. Van rijk uitziende Indiërs tot backpackers in hart en nieren, en van vrouwen in zwarte burka’s tot Westerse zakenmannen. Al deze verschillende mensen hebben waarschijnlijk niet door dat ze iets heel moois gemeen hebben, namelijk het doel van hun reis: een Afrikaans land.

We zouden elkaar niet zo vreemd moeten aankijken omdat we er allemaal zo anders uitzien, maar juist een blik van herkenning moeten delen omdat we iets bijzonders gemeen hebben. Ons doel is Zambia en terwijl we langs de duty free winkels slenteren en de anders uitziende mensen observeren, bereiden we ons samen onbewust voor op wat komen gaat. Om wakker te worden strijken we neer in een restaurantje, waar we een lekkere kop koffie of thee drinken. Je kunt wel merken dat we er al een hele reis op hebben zitten want opmerkingen als: ‘She would like a piece of….euh, cake!’ zijn niet de enige lachwekkende opmerkingen die dag. Ondanks onze vermoeidheid zit de sfeer er dus lekker in.

Om ongeveer half elf vertrekt ons vliegtuig, na een vertraging te hebben opgelopen van ongeveer 45 minuten. Na een uur of drie maken we een tussenlanding in Congo, waar het asfalt van de landingsbaan ons doet verbazen dat we nog zo aangenaam landen. We vliegen daarna naar onze eindbestemming Malawi Airport! De vlucht verloopt rustig. Johannes en Herman dutten lekker in, Thirza en Leonard knopen een gesprek aan met een man uit Malawi en Annemarie en ik doen een poging om onze studieachterstand enigszins te beperken en verdiepen ons in celstructuren en energievoorziening. Henric leest in één vlucht het boek uit wat ik zojuist heb gelezen en wat me heeft doen nadenken over ontdekken wat je hart zegt en het leven van je eigen ‘legende’.

En dan om een uur of half 4 komen we eindelijk aan op Malawi Airport! We zien de Nederlandse vlag al wapperen en worden blij verwelkomd door Ellen, Pieter, en Jolanda (medewerkers van Woord en Daad). Ze hebben vijf uur moeten wachten op ons, omdat zij eerder waren geland en wij ook nog eens vertraging hadden. Maar daarom is de vreugde des te groter als we een klein uurtje later in een echte landrover over de Afrikaanse weg stuiven. Voor een deel van ons voelt het heerlijk weer terug te zijn op Afrikaanse grond, en we genieten van de laagstaande zon die het misschien wel vertrouwde land magisch rood/oranje kleuren geeft.

Een ander deel van de groep staat nog aan het begin van een cultuurshock en verwondert zich over al de mensen die op de weg lopen, de fietsers met enorme hoeveelheden materiaal achterop, de schattige bruine kindjes, en de dorpjes met stenen huizen met rieten daken. Na een Afrikaans kwartier (lees: een half uur), arriveren we bij de grens van Malawi naar Zambia.
Dit is onze eerste confrontatie met een deel van het AIDS probleem: de prostituees die rondlopen op het vrachtwagenterrein, een plek waar veel besmettingen plaatsvinden. Na wat formaliteiten doorgelopen te hebben rijden we Zambia in en zijn al snel bij het kantoor van onze partnerorga-nisatie GCPDO. We genieten hier een warm welkom en worden al snel naar ons gasthuis gebracht.

Na een heerlijke warme maaltijd van vis en patat/rijst sluiten we de dag af met Psalm 10 die Herman voor ons leest en strijken daarna allemaal dankbaar neer op onze bedden onder de muskietennetten en vallen in een diepe slaap, in afwachting wat er allemaal komen gaat deze week.

Dagverslag 24 september
Om 15.00 verzamelen we ons in Rotterdam, een half uurtje later dan gepland. In een prima stemming stappen we de taxibus in die ons naar Brussel brengt. Natuurlijk wordt de gebrui-kelijke groepsfoto genomen. Het inchecken in Brussel verloopt nogal traag. Tijd voor een hapje eten is er niet meer, we kunnen vrijwel direct ‘boarden’.

Het vliegtuig is niet vol. We wachten even tot de tussenstop in Parijs, maar vrijwel direct daarna zoekt iedereen een wat ruimer plekje op. Daardoor kunnen we redelijk slapen.
De vlucht naar Addis verloopt prima, goede service aan boord. Het aanvliegen op Addis is prachtig.

We genieten van de schitterende beelden van Addis vanuit de lucht. We ontmoeten een diacones uit Wenen. Ze werkt al 34 jaar in een ziekenhuis in Congo. Ze wil graag met ons meereizen. Ze neemt foto’s van onze groep en wij van haar met onze groep. We wachten op onze vlucht naar Malawi. Al bij aankomst zien we dat de vlucht is vertraagd. Het is inmiddels zaterdagmorgen geworden..